İşsizlik Maaşı

İşsizlik maaşı yalnızca sigortalı işsizlere verilen ve kanunen ifade edilen şartların karşılanması halinde yararlanılan bir ödenektir. İşsizlik maaşı, bir diğer adıyla işsizlik ödeneği belirli bir süre ve miktarda yapılır. İşsizlik maaşından yararlanmak isteyen sigortalı işsizlerin aşağıdaki koşulları karşılıyor olması gerekir:

• Kişi, kendi isteğinin ve kusurunun dışında bir nedenden dolayı işsiz kalmalıdır.
• Kişi, hizmet sözleşmesinin feshedilmesinden önceki son 120 günlük süreçte hizmet akdine tabi bulunmalıdır.
• Kişi, hizmet sözleşmesinin sona ermesinden önceki üç sene içinde en az 600 gün süre ile işsizlik sigortası primi ödemiş olmalıdır.
• Kişi, hizmet sözleşmesinin sona ermesinden sonraki 30 gün içinde kendisine en yakın İŞKUR birimine ya şahsen ya da elektronik ortam üzerinden başvurmalıdır.

İşsizlik Maaşına Nasıl Başvurulur?

İşsizlik maaşı başvurusu için ödenek talebinde bulunan kişi gerekli şartları karşıladığı takdirde kendisine en yakın İŞKUR birimine müracaat etmelidir. Bununla birlikte, online ortam üzerinden de başvuru yapılabilmektedir. Yapılacak başvurunun 30 gün içinde yapılması önemlidir. Aksi takdirde, mücbir sebepler istisna kalmak kaydı ile 30 günlük süre zarfında başvuru yapılmaz ise, başvuru için geç kalınan sürenin toplam hak sahipliği süresinden düşürülmesi gerekecektir.

İşsizlik maaşı alınabilmesi için aranan bir diğer koşul ise sigortalı işsizin, iş almaya hazır olmasıdır. İşsizlik maaşı başvurusu ile birlikte sigortalı işsizin iş arayan kaydı yapılır. Bu itibarla, sigortalı işsiz kişilerin danışmanlık, işe yerleştirme ve mesleki eğitim hizmetinden istifade edilmesi sağlanır. Buradan da anlaşılacağı gibi vekaletname ile işsizlik maaşı başvurusu yapılması mümkün değildir. Kişi bizzat başvuruda bulunmalıdır. İşsizlik maaşına hak kazanan kişiler, aşağıda ifade edilen hizmetlerden yararlanır:

• İşsizlik maaşı,
• Genel sağlık sigortası primleri,
• Yeni bir iş bulma,
• Meslek geliştirme, yetiştirme ve edindirme eğitimi.

İşsizlik Maaşı Ne Kadar Süre İle Bağlanır?

İşsizlik maaşının süresiz bir ödenek olmadığı ve belirli süre ve miktarda bağlandığı ifade edildi. Bu doğrultuda, hizmet sözleşmesinin sona ermesinden önceki son üç sene içinde;

• 600 gün boyunca sigorta kapsamında çalışan ve işsizlik sigortası primini ödeyen sigortalı işsizler 180 gün,
• 900 gün boyunca sigorta kapsamında çalışan ve işsizlik sigortası primini ödeyen sigortalı işsizler 240 gün,
• 1080 gün boyunca sigorta kapsamında çalışan ve işsizlik sigortası primini ödeyen sigortalı işsizler 300 gün,

İşsizlik Maaşı Ne Kadar?

İşsizlik maaşı hesabı yapılırken sigortalı işsizin son dört aylık prime esas kazançları referans alınır. Buna göre; günlük işsizlik maaşı, sigortalı kişinin son 4 ay süredeki prime esas kazançları referans alınarak belirlenen günlük ortalama brüt kazancın %40’ı şeklinde hesap edilir. İfade edildiği gibi hesaplanan işsizlik maaşı tutarı, aylık asgari ücretin brüt miktarının %80’ini aşamaz. İşsizlik maaşı herhangi bir vergi veya kesintinin uygulanabileceği bir ödenek değildir. Ancak bu hususta bir istisna mevcuttur. Söz konusu ödeneğe sadece damga vergisi uygulanabilir.

İşsizlik maaşı 2021 yılı için aşağıda ifade edilen tablodaki gibi hesaplanır:

İşsizlik maaşının damga vergisi istisna olmak üzere herhangi bir vergi ve kesintiye tabi olmadığı ifade edildi. Bununla birlikte, nafaka borçları da istisna olmak kaydı ile işsizlik maaşının haczedilebilmesi veya bir başkası devri mümkün değildir. İşsizlik maaşı başvurusunu, ifade edilen şartları karşılamak suretiyle gerçekleştiren sigortalı işsizlerin başvurusu, başvurunun yapıldığı ay sonuna kadar sonuçlandırılır. Ödenek, her ayın beşinde sigortalı işsizin kendisine ödenir. İşsizlik maaşına hak kazanan kişi, nüfus cüzdanı ile birlikte herhangi bir PTT şubesine başvurmak suretiyle işsizlik maaşını alabilir.

İşsizlik Maaşı Hangi Durumlarda Kesilir?

İşsizlik maaşı alan sigortalı işsiz, maaş aldığı süreçte aşağıda ifade edilen hallerin mevcut olmasıyla aldığı ödeneğin kesileceğini bilmelidir. Bu haller şu şekilde ifade edilebilir:

• İŞKUR, işsizlik maaşından yararlanmak isteyen kişilere mesleklerine ve son çalıştıkları işin ücret ve şartlarına uygun meslekler teklif edebilir. İŞKUR tarafından kişinin ikamet ettiği belediye sınırları içerisindeki bir iş, işçi tarafından haklı bir neden gösterilmeksizin reddedilirse bu takdirde işsizlik ödeneği, bir daha başlatılmamak kaydıyla kesilir.
• Çalışma hayatını deneyleme yetkisine sahip müfettişler ile denetim elemanlarının yaptığı denetlemeler ile kişinin İŞKUR işsizlik maaşı alırken bir başla işte kayıt dışı şekilde çalıştığı tespit edilirse alınan işsizlik maaşı tekrar başlatılmamak üzere kesilir.
• İşsizlik ödeneği alınan zaman zarfında, sosyal güvenlik kuruluşlarının herhangi birisinden yaşlılık aylığı alındığı takdirde aylığın alınmaya başlandığı tarihten itibaren işsizlik maaşı
• İŞKUR, işsizlik maaşı alan sigortalı işsizlere meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimi teklif eder. Teklif edilen eğitim programları; haklı bir nedenin varlığına dayanılmaksızın reddedilir veya kabul edildiği halde katılım sağlanmazsa, İŞKUR tarafından sigortalı işsize yapılan çağrılar vaktinde yanıtlanmazsa, talep edilen bilgiler ve belgeler öngörülen sürede ibraz edilmezse işsizlik maaşı Fakat, söz konusu hallerin ortadan kalkması halinde işsizlik maaşı ödemelerine tekrar başlanabilir.

İşsizlik maaşı alan sigortalı işsizler, genel sağlık sigortası kapsamındadır. İşsizlik maaşı alınan günler adına ilgililer için yalnızca genel sağlık sigortası primleri yatırılır. Primler, İşsizlik Sigortası Fonundan yatırılmaktadır. İşsizlik ödeneği alan kişilerin bakmakla yükümlü olduğu kişiler varsa bu kişiler de genel sağlık sigortası kapsamında sunulan sağlık hizmetlerinden faydalanabilir. İşsizlik maaşı alan kişi, aşağıda ifade edilen hallerde mevcut durumunu Alo170’i arayarak veya kendisine en yakın İŞKUR birimine müracaat ederek 15 gün içinde bildirmelidir. Aksi takdirde, işsizlik maaşı alan kişinin kendi kusuru ve bilgilerdeki noksanlık yahut yanlışlık sebebiyle gerçekleştirilen fazla ödemelerin yasal faizi de eklenerek maaş alan kişi tarafından ödenmesi gerekir. İfade edilen bu haller şu şekildedir:

• İkametgah adresinde değişiklik olması,
• Sosyal güvenlik kuruluşlarının herhangi birinden yaşlılık aylığı bağlanması,
• Yurt dışına çıkılması veya silah altına alınması,
• Yetkili sağlık kuruluşu tarafından istirahatli statüsünde değerlendirilmesi,
• Yeni bir işte çalışmaya başlanması ya da mahkeme kararı ile işe iadesinin gerçekleşmesi.

İşsizlik Maaşının Yeniden Başlatılması

İşsizlik maaşı alan sigortalı işsiz; işsizlik ödeneğinden faydalanma süresi tamamlanmadan yeniden bir işe girer ve işsizlik maaşından istifade etmek için gereken koşulları tamamlayamadan tekrar işsiz kalırsa bu durumda daha önceden hal edilen işsizlik maaşı süresi tamamlanıncaya değin işsizlik ödeneğinden faydalanabilir. İşsizlik maaşına dair hak sahipliğinin kalan kısmına, İŞKUR’a yapılan müracaat itibariyle işsizlik maaşının tekrar bağlanmasıyla devam edilir.

Kaynak: https://leventsamgar.com/issizlik-maasi/